Rác thải sinh hoạt là chất thải phát sinh từ đời sống hàng ngày, bao gồm nhiều dạng rắn, lỏng và khí. Nguồn gốc chính của rác thải sinh hoạt là từ hộ gia đình, cơ quan, bệnh viện, chợ và cơ sở kinh doanh. Tại Việt Nam, lượng rác phát sinh khoảng 60.000 tấn/ngày, trong đó Hà Nội thải 7.000 tấn và TP.HCM 10.000 tấn.
Rác sinh hoạt được chia thành 3 nhóm: rác tái chế (giấy, nhựa, kim loại, thủy tinh), rác hữu cơ (thức ăn thừa, rau củ hỏng) và rác không tái chế (khăn ướt, tã lót, vật liệu xây dựng vụn). Ngoài ra, rác nguy hại từ hộ gia đình như pin, ắc quy, dầu mỡ hay thiết bị điện tử cũ cần được xử lý riêng biệt. Nếu không được quản lý đúng cách, rác thải sinh hoạt gây ô nhiễm môi trường đất, nước, không khí, ảnh hưởng hệ sinh thái, sức khỏe con người và tạo gánh nặng cho kinh tế – xã hội. Các phương pháp xử lý phổ biến gồm chôn lấp, thiêu đốt, ủ phân hữu cơ và tái chế, mỗi cách có ưu nhược điểm riêng.
Bên cạnh đó, việc thu gom và bán phế liệu như giấy carton, nhôm, nhựa PET, sắt thép, đồng có thể tạo ra giá trị kinh tế. Phế liệu Sao Việt hiện đang là đơn vị thu mua phế liệu giá cao, thanh toán nhanh và uy tín nhất thị trường. Nếu bạn đang đau đầu về rác thải và phế liệu trong gia đình, đừng quên liên hệ tới đơn vị để nhận tư vấn sâu hơn!
Rác thải sinh hoạt là gì?
Đây là những chất thải rắn phát sinh từ các hoạt động thường ngày của con người ở khu dân cư, không gian công cộng hoặc cơ sở kinh doanh. Chúng có thể tồn tại ở thể rắn, lỏng hoặc khí (chủ yếu là thể rắn), bao gồm thức ăn thừa, bao bì, giấy báo, chai lọ, rác điện tử… Đây là nhóm chất thải chiếm tỷ trọng lớn nhất tại các đô thị hiện nay.
Quy định Pháp luật về phân loại rác (Bắt buộc)
Theo Khoản 1 Điều 75 Luật Bảo vệ môi trường 2020, chất thải rắn từ hộ gia đình, cá nhân bắt buộc phải được phân loại tại nguồn. Đặc biệt, chậm nhất là ngày 31/12/2024, tất cả các địa phương trên cả nước phải thực hiện đồng bộ việc phân loại rác này.
Việc không tuân thủ không chỉ gây hại cho môi trường mà còn dẫn đến các chế tài xử phạt nghiêm khắc. Theo Nghị định 45/2022/NĐ-CP, hành vi không phân loại hoặc không sử dụng đúng bao bì chứa chất thải rắn sẽ bị phạt tiền từ 500.000 VNĐ đến 1.000.000 VNĐ. Điều này đòi hỏi mỗi cá nhân phải trang bị ngay kiến thức phân loại rác chuẩn xác.
Nguồn gốc phát sinh chất thải gia đình
Loại chất thải này chủ yếu phát sinh từ:
- Hộ gia đình: Thức ăn thừa, bao bì, quần áo cũ, đồ gia dụng hỏng.
- Cơ quan, trường học, văn phòng: Giấy tờ, tài liệu, văn phòng phẩm, bao bì thức ăn nhanh.
- Cơ sở y tế, chợ, công trình công cộng: Rác y tế, túi nilon, rác hữu cơ từ thực phẩm.
- Cơ sở kinh doanh (nhà hàng, khách sạn): Chai lọ, hộp đựng, dầu mỡ thừa.
Hướng dẫn chi tiết cách phân loại rác thải sinh hoạt tại nguồn
Công cuộc bảo vệ môi trường sống là trách nhiệm của toàn dân. Vì thế, ngay từ khi biết tình trạng ô nhiễm môi trường do rác thải sinh hoạt, các bạn nên chủ động biết thêm về cách phân loại rác trước khi xả thải ra môi trường để góp phần làm giảm tỉ lệ ô nhiễm nhé!
Nhóm 1: Rác hữu cơ (Rác thực phẩm dễ phân hủy)
Bao gồm các loại thức ăn thừa (cơm, thịt, cá), vỏ và cuống trái cây, bã trà, bã cà phê, rau củ hư hỏng.
Cách xử lý: Bỏ vào túi riêng có nắp đậy để tránh mùi hôi. Bạn hoàn toàn có thể tận dụng nhóm rác này để tự ủ phân compost bón cho cây trồng tại nhà (tương tự các phương pháp sinh học mà các trang như nongnghiephuuco.vn thường khuyến khích), vừa sạch nhà lại tốt cho không gian xanh.
Nhóm 2: Rác tái chế (Vô cơ)
Đây là nhóm có giá trị kinh tế cao nhất, bao gồm: giấy báo, bìa carton, chai lọ nhựa PET, vỏ lon nhôm, sắt thép phế liệu, xoong nồi cũ, dây cáp đồng…
Cách xử lý: Tuyệt đối không vứt bỏ chung với rác thường. Hãy làm sạch sơ bộ, phơi khô và gom lại thành từng bao riêng. Khi đạt số lượng nhất định, bạn hãy liên hệ ngay với các đơn vị thu mua uy tín như Phế liệu Sao Việt. Chúng tôi thu mua tận nơi với giá cao, biến đống rác chật chội trong nhà bạn thành một khoản thu nhập không hề nhỏ.
Nhóm 3: Rác thải khác và Rác độc hại
Rác thải khác: Tã lót, băng vệ sinh, khăn ướt, sành sứ vỡ, xỉ than, vật liệu xây dựng vụn… Nhóm này cần bỏ vào túi rác để công ty môi trường mang đi chôn lấp/đốt.
Rác nguy hại: Pin, ắc quy, bóng đèn huỳnh quang (chứa thủy ngân), vỏ chai hóa chất, thiết bị điện tử hỏng. Cần gom vào hộp riêng và mang đến các điểm thu hồi rác thải nguy hại của thành phố, không vứt chung ra xe rác do nguy cơ rò rỉ kim loại nặng cực kỳ nguy hiểm.
Thực trạng rác thải sinh hoạt đáng báo động tại Việt Nam hiện nay
Tại Việt Nam, mỗi ngày có khoảng 60.000 tấn rác được thải ra. Để giải quyết khối lượng khổng lồ này, các công nghệ sau đang được áp dụng:
Chôn lấp hợp vệ sinh: Giải pháp truyền thống, chi phí thấp nhưng gây tốn quỹ đất và tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm mạch nước ngầm sinh ra nước rỉ rác.
Đốt rác thu hồi năng lượng (Phát điện): Đây là công nghệ tiên tiến đang được đẩy mạnh. Thay vì chỉ đốt bỏ, nhiệt lượng tỏa ra sẽ được dùng để phát điện. Điển hình như dự án nhà máy đốt rác phát điện tại Khánh Sơn, Đà Nẵng đang được đầu tư xây dựng, hứa hẹn giải quyết hàng ngàn tấn rác mỗi ngày và cung cấp điện năng cho lưới điện quốc gia, giải quyết triệt để bài toán quá tải bãi chôn lấp.
Tái chế: Công nghệ cốt lõi của nền kinh tế tuần hoàn, sử dụng phế liệu (nhôm, sắt, giấy, nhựa) làm nguyên liệu đầu vào sản xuất sản phẩm mới, giúp tiết kiệm đến 95% năng lượng so với khai thác khoáng sản tự nhiên.
Các bạn có thể nhìn rõ hơn về thực tế rác thải trong sinh hoạt ở nước ta qua những hình ảnh dưới đây:
Lưu ý đặc biệt với rác thải nguy hại phát sinh từ hộ gia đình
Rác thải sinh hoạt từ các hộ gia đình có nguy cơ gây hại nhiều nhất là pin, ắc quy, bóng đèn huỳnh quang, dầu mỡ đã qua sử dụng, nhiệt kế thuỷ ngân… Tất cả những loại rác thải này đều không thể tái chế và nó còn mang các chất độc hại mà nếu chúng ta không xử lý đúng cách sẽ vô cùng nguy hiểm.
- Pin, ắc quy: Trong 2 loại rác thải này chứa vô cùng nhiều kim loại nặng cùng các hoá chất độc hại. Do đó, khi phân loại, chúng ta tuyệt đối không được vứt chung thùng rác. Thay vì vậy, người dân nên chủ động thu gom và mang đến những điểm thu hồi pin ắc, quy
- Bóng đèn huỳnh quang: Trong loại bóng này chứa lượng lớn thuỷ ngân. Chất này đặc biệt độc hại và nguy hiểm nếu chúng được phát tán ra ngoài môi trường. Khi xử lý, chúng ta nên bọc cẩn thận và để riêng biệt.
- Các loại dầu mỡ: Người dân tuyệt đối không đổ xuống cống. Thay vào đó, hãy chủ động cho chúng vào chai nhựa và đưa tới các cơ quan xử lý chuyên biệt.
- Những thiết bị điện tử cũ: Ví dụ như điện thoại, máy tính, máy in, ti vi… Nếu không thể tự xử lý, hãy bán cho các đơn vị thu gom phế liệu. Họ sẽ biết cách xử lý và tái chế những gì có thể.
Tác động tiêu cực của rác thải sinh hoạt khi không được quản lý đúng cách
Phải khẳng định một điều rằng, rác thải sinh hoạt nếu không được quản lý và xử lý đúng cách sẽ gây ra vô số phiền toái và hệ luỵ nặng nề cho môi trường, kinh tế xã hội và con người. Các ảnh hưởng cụ thể như sau:
Đối với môi trường sống
Rác thải sinh hoạt không được quản lý và xử lý đúng cách sẽ trực tiếp gây ô nhiễm đến đất, nước, không khí và hệ sinh thái nước ta. Khi lượng rác thải được chôn lấp ngày càng nhiều và không đúng quy chuẩn sẽ sản sinh nước rỉ rác cùng với nhiều hoá chất độc hại và kim loại nặng. Lượng nước này thẩm thấu vào đất và mạch nước ngầm sẽ ngay lập tức làm ô nhiễm đất, nước trong thời gian dài.
Mặt khác, khi rác thải phân huỷ trong điều kiện thiếu oxi sẽ sản sinh ra khí độc như metan, cacbon, dioxit… Bên cạnh đó nó cũng làm xuất hiện nhiều chất độc như dioxin hay furan… Tất cả những khí và chất độc này đều ảnh hưởng trực diện đến không khí cục bộ và toàn cầu.
Đối với hệ sinh thái, rác thải trôi nổi trên sông, tồn tại trên mặt đất sẽ làm ảnh hưởng đến môi trường sống của các sinh vật. Chúng sẽ tiêu diệt dần nhưng vi sinh vật có lợi trong đất và khi tới biển sẽ “ăn mòn” ngôi nhà của cá, rùa biển…
Đối với sức khỏe con người
Có thể nói rằng, đây là điều mà con người chúng ta lo sợ đúng không? Rác thải sinh hoạt không được xử lý tốt sẽ làm sản sinh nhiều loài sinh vật gây bệnh như ruồi, muỗi, chuột, gián,… Từ đó, gián tiếp làm xuất hiện các loại bệnh truyền nhiễm như dịch tả, sốt xuất huyết hay thương hàn..
Bên cạnh đó, những rác thải sinh hoạt chứa các vật liệu nguy hiểm khi bị phân huỷ sẽ sản sinh ra chì và thuỷ ngân. Điều này làm cho con người tiếp xúc mắc các loại bệnh mãn tính, ung thư và những vấn đề về thần kinh.
Ngoài ra, rác thải để lâu, bốc mùi hôi thối làm cho con người khó chịu, bức bối trong cơ thể. Lâu dần hình thành nên tâm lý kỳ dị, sát khí ngày càng nặng và có chiều hướng bạo lực.
Đối với kinh tế và xã hội
Không chỉ ảnh hưởng tới đất nước, con người, rác thải sinh hoạt còn tác động nhiều tới kinh tế, xã hội. Khi sự xuất hiện của rác thải ngày càng dày đặc và không thể xử lý tốt nó sẽ làm giảm chất lượng đất nông nghiệp. Đồng thời, làm ô nhiễm nguồn nước nuôi trồng thuỷ sản. Cuối cùng làm ô nhiễm đất đai, nước ngầm, làm giảm chất lượng thuỷ sản, nông sản gây thiệt hại nặng nề cho nền kinh tế nước nhà.
Bên cạnh tác động đó, rác thải sinh hoạt còn là:
- Gánh nặng về mặt chi phí: Để xử lý rác thải đúng chuẩn và không ảnh hưởng tới môi trường, nhà nước kết hợp với chính quyền địa phương phải bỏ ra một khoản phí khổng lồ. Chi phí này góp phần dọn dẹp, xử lý ô nhiễm và hỗ trợ điều trị các loại bệnh tật do ô nhiễm gây ra
- Thiệt hại cho ngành du lịch: Khi rác thải gây mất mĩ quan, tạo mùi hôi thối địa điểm du lịch sẽ ngay lập tức bị các du khách từ chối tham quan. Điều này sẽ làm cho doanh thu và lợi nhuận của ngành du lịch giảm sút đáng kể.
- Suy giảm chất lượng sống của toàn dân: Rác thải chất đống, bốc mùi hôi thối làm giảm chất lượng không khí, đất đai sẽ tác động trực tiếp đến tinh thần của mỗi người dân. Từ đó, làm sản sinh ra nhiều vấn đề liên quan đến bình đẳng xã hội. Điều cần thiết mà chính quyền cần đẩy mạnh lúc này chính là khuyến khích phát triển ngành rác tái chế, thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn
Các phương pháp xử lý rác thải sinh hoạt phổ biến hiện nay
Có khá nhiều phương pháp xử lý rác thải sinh hoạt được áp dụng ở thời điểm hiện tại. Mỗi một phương pháp đều có các điểm ưu – nhược khác nhau. Điều quan trọng chính là áp dụng một cách hợp lý nhất để không tác động tiêu cực tới môi trường và ảnh hưởng tới sức khoẻ con người.
Chôn lấp hợp vệ sinh
Giải pháp xử lý rác thải này đã được áp dụng trong hàng chục năm nay. Chôn lấp được đánh giá là phương pháp tốt nhất để xử lý rác thải trên diện rộng, bởi:
- Chi phí đầu tư và vận hành các thiết bị thấp hơn so với những phương pháp khác
- Có thể áp dụng nhanh chóng và xử lý lượng rác thải hỗn hợp lớn
- Những khí meta đã sản sinh trong quá trình phân huỷ ra chúng ta có thể thu hồi để tạo ra dòng điện hữu ích
Điểm trừ của phương pháp chôn lấp này chính là:
- Gây tốn diện tích đất, bởi bãi chôn lấp bao giờ cũng đòi hỏi độ rộng và sâu để có thể “nuốt” chửng rác thải khổng lồ
- Có thể gây ô nhiễm môi trường vì rác thải được chôn dưới đây làm sản sinh ra khí độc hại và ngấm sâu vào trong tầng đất, nước
- Khó có thể tận dụng được tài nguyên và phục hồi những vật liệu đang còn giá trị
Thiêu đốt
Đây là phương án xử lý rác thải sinh hoạt được nhiều người dân áp dụng. Giải pháp này thường sử dụng đến lò đốt rác thải công nghệ cao để tiêu huỷ rác và tạo ra năng lượng.
Các ưu điểm nổi trội của việc thiêu đốt rác thải là:
- Giảm tối đa thể tích rác thải, từ đó tiết kiệm không gian chôn lấp đến mức cao nhất
- Có thể biến nhiệt năng thành điện năng để tăng cao nguồn cung năng lượng
- Tiêu diệt tối đa các loại vi khuẩn và mầm bệnh tồn đọng trong rác
Điểm trừ của phương pháp thiêu đốt rác thải chính là:
- Chi phí cao: Các khoản phí cần cho công tác đầu tư, vận hành lò thiêu đốt thường rất lớn và đòi hỏi chúng ta phải áp dụng công nghệ cao.
- Có thể gây ô nhiễm không khí: Trong trường hợp công nghệ được áp dụng trong lò đốt không đủ tiêu chuẩn sẽ làm phát tán các chất độc hại như dioxin, furan… Những chất này đều có thể làm cho tình trạng ô nhiễm không khí thêm trầm trọng
- Tạo tro xỉ: Sau quá trình thiêu đốt, lượng tro xỉ được tạo ra có thể vẫn tồn tại nhiều kim loại nặng. Nếu không được xử lý riêng biệt và tốt nhất chúng cũng sẽ ảnh hưởng nhiều đến môi trường
Ủ phân hữu cơ
Hiểu một cách đơn giản thì ủ phân hữu cơ là phương pháp biến rác thải sinh hoạt thành phân hữu cơ. Điểm vượt trội của giải pháp này là:
- Góp phần cải tạo đất đai. Sản phẩm cuối cùng của quá trình xử lý rác thải là phân hữu cơ giàu dinh dưỡng. Loại phân này có thể sử dụng cho mục đích cải tạo và tăng độ phì nhiêu, màu mỡ cho đất đai
- Giúp giảm ô nhiễm môi trường khi mà lượng rác thải hữu cơ không phải chôn lấp hay thiêu đốt. Việc ủ phân hữu cơ sẽ khiến ngăn chặn khả năng khí metan được sản sinh và làm ô nhiễm môi trường chung
- Biến tất cả các loại rác thải sinh hoạt trở thành một nguồn tài nguyên quý giá cho nền nông nghiệp nước nhà. Có phân hữu cơ, khi trồng trọt người dân không cần phải chi nhiều tiền để mua phân bón hoá học.
Điểm trừ của phương pháp ủ phân là chỉ có thể áp dụng cho các loại rác thải sinh hoạt hữu cơ. Ủ phân không thể xử lý những loại rác thải ở thể rắn, chứa nhiều kim loại. Bên cạnh đó, quá trình ủ phân có thể gây ra mùi hôi thối nếu như con người không xử lý hiệu quả.
Tái chế
Có thể nói rằng, tái chế phế liệu là giải pháp xử lý rác thải sinh hoạt nên được khuyến khích hành động mạnh mẽ. Bởi nó có thể biến rác thải thành những nguyên liệu thô cung cấp cho các nhà máy sản xuất sản phẩm mới. Từ đó, thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn, giảm khai thác khoáng sản tự nhiên, giúp đất nước ngày càng giàu mạnh.
Ưu điểm lớn của phương pháp tái chế:
- Giúp tiết kiệm tối đa nguồn tài nguyên thiên nhiên thông qua việc giảm nhu cầu khai thác gỗ, quặng,…
- Tái chế thường tiêu tốn khá ít năng lượng
- Giảm tối đa lượng rác thải phải chôn lấp hay thiêu đốt
Điểm hạn chế của phương pháp tái chế chính là luôn đòi hỏi các công nghệ xử lý cao cấp. Hơn nữa, khả năng tái chế vẫn còn bị giới hạn. Không phải bất kể loại rác thải nào cũng có thể tái chế nhiều lần.
Biến rác thành tiền: Tiềm năng kinh tế từ việc thu mua phế liệu sinh hoạt
Trong số các loại chất thải xả ra mỗi ngày, bìa carton, lon nhôm, nhựa PET, sắt thép và đồng là 5 loại mang lại giá trị cao nhất. Để bán được giá cao, bạn cần phân loại kỹ, làm sạch và tìm đúng điểm thu mua tận gốc. Phế liệu Sao Việt tự hào là đơn vị thu mua phế liệu uy tín hàng đầu với hơn 15 năm kinh nghiệm.
- Thu mua tận nơi nhanh chóng, dọn dẹp sạch kho bãi.
- Mức giá cạnh tranh, cao nhất nhì thị trường do mua trực tiếp không qua trung gian.
- Cân đo minh bạch, thanh toán tiền mặt/chuyển khoản 100% ngay trong ngày.
- Nhận thu mua đa dạng: Phế liệu nhôm, sắt, đồng, inox, giấy, nhựa…
Câu hỏi thường gặp
Liên quan đến chủ đề rác thải sinh hoạt, Phế liệu Sao Việt nhận thấy rằng, nhiều người có cùng thắc mắc về vấn đề:
Không phân loại rác thải sinh hoạt có bị phạt không? Mức phạt là bao nhiêu?
CÓ! Ở nghị định 45/2022/NĐ – CP nêu rõ rằng: việc không phân loại rác có thể xử phạt từ 500.000 – 1.000.000 VNĐ/người. Mặc dù vậy, ở thời điểm hiện tại, chúng ta có thể nhận thấy rằng, rất ít người chủ động phân loại rác thải sinh hoạt trước khi thải ra môi trường.
Điều này còn đặc biệt rõ ràng hơn ở khu vực nông thôn. Người dân tuỳ ý xả thải rác thải sinh hoạt ra môi trường và không quan tâm quá nhiều đến mức phạt, chế tài. Chính vì thế, chính quyền địa phương, nhà nước nên có những can thiệp rõ ràng hơn và áp dụng nghiêm ngặt cá điều luật để răn đe cũng như góp phần bảo vệ môi trường
Thùng rác phân loại theo màu sắc có ý nghĩa gì?
Thùng rác phân loại theo màu sắc đã sớm xuất hiện ở các thành thị. Màu sắc của mỗi thùng sẽ biểu thị những ý nghĩa khác nhau:
- Màu xanh lá cây, xanh dương: Thường được áp dụng cho những loại rác thải thông thường hoặc rác hữu cơ, có thể phân huỷ
- Thùng rác màu vàng: Dùng để thu gom các loại rác thải tái chế như giấy, chai nhựa, kim loại,…
- Thùng rác màu đỏ, cam: Dùng để đựng các loại rác thải nguy hại cần phải xử lý chuyên biệt như pin cũ, ắc quy, bóng đèn huỳng quang….
Bán phế liệu ở đâu tại TPHCM?
Tại TP.HCM hiện tại có rất nhiều vựa ve chai cũng như các đơn vị thu gom phế liệu. Tuy nhiên, nói về độ uy tín, mua nhanh, giá thu mua cao, thanh toán sòng phẳng thì Phế liệu Sao Việt là đề cử số 1.
Đơn vị đã có hơn 15 năm kinh nghiệm trong ngành và thu gom hàng triệu tấn phế liệu trên khắp cả nước. Quy trình làm việc rõ ràng, dễ hiểu. Nhân viên tại đơn vị nhiệt tình, chuyên nghiệp, luôn giúp khách hàng có được trải nghiệm dịch vụ tốt nhất. Ngay khi kết thúc quá trình thu gom, Phế liệu Sao Việt lập tức thanh toán toàn bộ cho khách hàng.
Đơn vị cũng nêu rõ cam kết rằng:
- Thu mua với mức giá cao nhất thị trường
- Thu mua nhanh, thanh toán gọn
- Minh bạch quy trình thu gom
- Cân đo chính xác
- Nói không với các hành vi ép giá, thu mua không hợp vệ sinh
Liên hệ ngay tới Phế liệu Sao Việt để được tư vấn kỹ hơn nhé!
PHẾ LIỆU SAO VIỆT Địa chỉ: 7 Đường Số 3, Tân Tạo A, Bình Tân, Hồ Chí Minh Hotline 24/7: 0938 606 669 Email: vankhang25@gmail.com Thứ 2 - Chủ nhật: 7:00 am - 22:00 pm Website: https://phelieu.vn/
Mr. Khang CEO của Công ty TNHH Phế Liệu Sao Việt là một chuyên gia giàu kinh nghiệm với hơn 10 năm hoạt động trong lĩnh vực tư vấn và thu mua phế liệu giá cao trên toàn quốc. Mr Khang sở hữu kiến thức sâu rộng về thị trường phế liệu từ các loại vật liệu như sắt, thép, nhôm, nhựa, đến vải và các loại phế liệu khác. Sẵn sàng hỗ trợ quý khách hàng thu mua phế liệu với giá cao nhất.
