Nhắc đến “thủ phủ phế liệu” miền Bắc, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến các làng phế liệu Bắc Ninh – nơi tiếp nhận và xử lý khối lượng lớn rác thải công nghiệp mỗi ngày. Tuy nhiên, đi cùng với sự phát triển về quy mô thu mua là bài toán nan giải về ô nhiễm môi trường. Dưới góc nhìn của một đơn vị hoạt động chuyên nghiệp trong ngành, Phế liệu Sao Việt sẽ giúp bạn nhìn nhận khách quan thực trạng tại các làng nghề này, đồng thời giải đáp vấn đề quan trọng: Hàng ngàn tấn phế liệu từ nhà máy của bạn rốt cuộc sẽ đi về đâu và được xử lý như thế nào?
Điểm mặt 3 ngôi làng phế liệu lớn nhất tại đất Bắc Ninh
Quá trình chuyên môn hóa nhiều năm qua đã hình thành nên những khu vực tái chế đặc thù tại Bắc Ninh. Mỗi làng nghề thường chỉ tập trung xử lý một loại phế liệu nhất định, tạo thành một chuỗi cung ứng thủ công khổng lồ. Dưới đây là 3 khu vực tiêu biểu nhất.
Làng Quan Độ (Yên Phong)
Quan Độ được biết đến là nơi tập kết khối lượng lớn cáp điện, thiết bị viễn thông cũ và các loại phế liệu công nghiệp nặng. Người dân tại đây chủ yếu thu mua các thiết bị này về để phân loại, bóc tách thủ công nhằm thu hồi lõi đồng và kim loại. Dù hoạt động này mang lại nguồn thu nhập cao và giúp nhiều hộ gia đình mở rộng quy mô kinh doanh, nhưng việc xử lý thô sơ vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ về an toàn lao động.
Làng Mẫn Xá (Văn Môn)
Mẫn Xá là điểm đến quen thuộc của lượng lớn phế liệu nhôm từ các nhà máy, khu công nghiệp. Tuy nhiên, mặt trái của hệ thống hàng trăm lò nấu nhôm thủ công đỏ lửa ngày đêm là lượng lớn xỉ nhôm và khí thải xả thẳng ra môi trường. Khói bụi đặc quánh không chỉ làm suy giảm nghiêm trọng chất lượng không khí mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân, làm gia tăng tỷ lệ mắc các bệnh lý về đường hô hấp tại khu vực.
Làng Đa Tiện, Châu Khê
Khác với sự đa dạng của Quan Độ hay chuyên biệt nhôm của Mẫn Xá, làng Đa Tiện tập trung vào hoạt động tái chế sắt thép. Nguồn sắt vụn, phế liệu công trình được đưa vào lò nung chảy và cán thành phôi thép phục vụ cho ngành xây dựng. Mặc dù cung cấp một lượng lớn vật liệu tái sinh cho thị trường, nhưng hệ thống công nghệ tái chế cũ kỹ, lạc hậu tại đây lại là nguyên nhân gây ra phát thải lớn, tạo áp lực nặng nề lên môi trường xung quanh.
Doanh nghiệp của bạn có đang vô tình “tiếp tay” cho ô nhiễm?
Khi các làng nghề chưa thể giải quyết triệt để vấn đề môi trường, một câu hỏi lớn được đặt ra: Nguồn phế liệu khổng lồ để duy trì hoạt động cho các lò nấu thủ công này đến từ đâu? Thực tế cho thấy, rất nhiều nhà máy đang gián tiếp đẩy rác thải công nghiệp về đây thông qua các khâu trung gian kém minh bạch.
- Sự thật về luồng hàng phế liệu: Khá nhiều cơ sở thu mua nhỏ lẻ sau khi đấu thầu, gom hàng từ nhà máy của bạn sẽ không đưa rác thải đến các nhà máy xử lý đạt chuẩn. Nhằm cắt giảm chi phí và tối ưu biên độ lợi nhuận, họ tuồn thẳng nguồn hàng này về các làng nghề đúc, nấu thủ công tại Bắc Ninh.
- Rủi ro cho nhà máy, xí nghiệp: Việc bán phế liệu nhưng không kiểm soát được điểm đến cuối cùng tiềm ẩn rủi ro vi phạm các tiêu chuẩn ISO về quản lý rác thải công nghiệp (đặc biệt là ISO 14001). Nếu cơ quan chức năng tiến hành thanh tra, truy xuất nguồn gốc rác thải độc hại và phát hiện chúng được xử lý sai quy định, doanh nghiệp của bạn có thể phải chịu trách nhiệm liên đới, đối mặt với các mức phạt hành chính và ảnh hưởng xấu đến uy tín thương hiệu.
Góc khuất đáng báo động: Cái giá phải trả cho sự giàu có
Không phủ nhận rằng, các làng phế liệu Bắc Ninh đã giàu lên theo năm tháng. Thế nhưng, chúng ta cũng phải thừa nhận, sự giàu có này đôi khi đánh đổi bằng sức khoẻ và gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.
Thu nhập cao đánh đổi bằng sức khỏe
So với làm nông nghiệp, nghề thu mua, tái chế phế liệu mang lại mức thu nhập cao gấp nhiều lần cho gia đình. Tuỳ theo biến động của giá cả thị trường, việc buôn bán đồng nát cũng sẽ tăng lợi nhuận hơn rất nhiều.
Trung bình, mỗi tháng, người dân ở các làng phế liệu Bắc Ninh có thể kiếm từ 20.000.000 – 25.000.000 VNĐ. Vào những lúc cao điểm, mức thu nhập có thể cao hơn gấp 2, 3 lần số đó. Tuy nhiên, theo chia sẻ của bà Nghiêm Thị Th, người dân luôn phải đánh đổi tất cả thời gian, công sức và sức khoẻ để tạo ra mức thu nhập ổn định đó.
Hàng ngày, người dân trong làng phải phân loại, “mổ xẻ” phế liệu và làm việc trong môi trường đầy khói bụi, dầu mỡ và có mùi hôi thối. Chưa kể, tình trạng rác thải tràn lan khắp mọi ngõ ngách, con đường làm ảnh hưởng trực tiếp tới sức khoẻ của người dân.
Bà T cho biết, nhiều năm trước khi chưa có đồ bảo hộ, người dân phải trực tiếp xử lý, phá dỡ phế liệu thủ công. Da tay hay khắp các bộ phận cơ thể thường có dấu hiệu bị xước xát, tay bỏng rát, ngứa, phồng rộp bởi tiếp xúc với nhiều vật liệu và chất độc hại. Ở thời điểm này, dù đã có đầy đủ đồ nghề, nhưng khi làm nghề người dân vẫn phải chịu khó, làm quần quật, khuân vác thường xuyên. Đó cũng chính là lý do mà nhiều người khi đã giàu lên thì sức khoẻ bắt đầu kém đi.
Ô nhiễm môi trường trầm trọng
Bên cạnh vấn đề sức khoẻ thì làng phế liệu Bắc Ninh còn cần chú tâm đến việc ô nhiễm môi trường ngày càng trầm trọng. Vào tháng 10 năm 2024, các phóng viên của báo Lao Động đã đến tận nơi và khảo sát làng nghề. Họ phát hiện rằng, khói bụi, mùi khí thải bao trùm cả bầu trời tỉnh Bắc Ninh, đặc biệt là ở các làng Văn Môn, Quan Độ, Đa Hội.
Người dân ở thôn Đông Bích khá bức xúc và chia sẻ rằng tình trạng này đã kéo dài trong nhiều năm qua. Hầu hết các vật dụng trong nhà người dân lúc nào cũng đen sì, phủ bụi và ám mùi khí thải. Được biết, đó là những bụi xỉ nhôm được thải ra trong quá trình cô đúc nhôm làm cho nhiều người trong làng liên tục mắc các bệnh liên quan đến hô hấp, tim, phổi.
Điều đáng nói là khi chính quyền can thiệp, có không ít cá nhân đã lợi dụng đêm tối, trời mưa để đổ chất thải từ tái chế phế liệu ra môi trường. Điều này càng làm ảnh hưởng xấu tới sức khoẻ và môi trường trên toàn tỉnh.
UBND xã Văn Môn cho biết, chính quyền đã áp dụng nhiều biện pháp khắc phục, phát hiện 60 vụ vi phạm và xử phạt tới 46 vụ làm ô nhiễm môi trường trên địa bàn. Tổng số tiền xử phạt lên tới 760 triệu đồng. Thế nhưng, vấn nạn vẫn còn ở đó, chưa thực sự được giải quyết dứt điểm
Hướng đi nào cho sự phát triển bền vững?
Đây có lẽ là vấn đề mà chính quyền tỉnh cũng đặc biệt quan tâm và đau đầu tìm giải pháp. Phế liệu Sao Việt xin gửi tới một số góp ý về hướng đi như sau:
- Khuyến khích đầu tư công nghệ tái chế hiện đại, thân thiện môi trường: Chính quyền nhà nước có thể hỗ trợ các hộ kinh doanh đầu tư lò nung, máy móc xử lý phế liệu theo công nghệ tân tiến. Từ đó, giảm thiểu lượng khí thải cùng chất thải rắn ra môi trường.
- Xử lý khí thải, bụi: Đưa ra các yêu cầu bắt buộc người dân phải lắp đặt và vận hành hệ thống lọc bụi, khí thải khi tái chế, sản xuất, tránh gây ô nhiễm môi trường
- Quản lý tốt chất thải rắn: Chính quyền nêu rõ quy trình bắt buộc đối với hoạt động thu gom, phân loại, xử lý riêng biệt các chất thải rắn trong làng nghề. Nếu hộ kinh doanh nào không tuân thủ, phải xử phạt thật nghiêm
- Phát triển công nghiệp tái chế: Quy hoạch và đầu tư về những cụm công nghiệp chuyên biệt ngành tái chế. Đồng thời, di dời các hộ dân vẫn đang ở khu vực ô nhiễm sang nơi ở mới
- Giám sát, thanh tra: Chính quyền nên tăng cường lắp đặt các thiết bị giám sát và kiểm tra nghiêm ngặt về từng trường hợp, hộ dân sản xuất, tái chế phế liệu. Để từ đó, theo dõi chất lượng môi trường và có những chế tài đúng lúc.
Xem thêm: Làng phế liệu Tề Lỗ Vĩnh Phúc
Hỏi & đáp (FAQ) về làng phế liệu Bắc Ninh
Chủ đề làng phế liệu Bắc Ninh được đông đảo người dân cả nước quan tâm. Ai ai cũng có chung thắc mắc rằng:
Làng phế liệu lớn nhất Bắc Ninh là làng nào?
Rất khó để đưa ra đáp án cho câu hỏi này. Bởi vì, ở Bắc Ninh hiện có 3 làng phế liệu lớn là Văn Môn, Quan Độ và Đa Hội. Xét về quy mô còn có thêm làng Mẫn Xá – làng nghề cô đúc nhôm lớn bậc nhất miền Bắc.
Tương lai của các làng nghề phế liệu Bắc Ninh sẽ ra sao?
Lo ngại vấn đề sức khoẻ và ô nhiễm môi trường, nhà nước đã bắt đầu có nhiều chính sách quy định rõ về thu gom, tái chế phế liệu tại làng. Trong tương lai, làng phế liệu Bắc Ninh chắc chắn sẽ có nhiều cơ hội và thách thức mới. Có thể, làng sẽ mở rộng hơn về thị trường tiêu thụ, áp dụng nhiều công nghệ tái chế tân tiến và chuyển đổi công nghệ, xử lý môi trường tốt. Dần dần, các mô hình tự phát sẽ biến mất, thay vào đó là các mô hình mua bán, sản xuất, tái chế tập trung, áp dụng công nghệ hiện đại.
Mua bán phế liệu tại Bắc Ninh cần lưu ý những gì?
Các vấn đề chung mà bạn cần quan tâm khi mua bán phế liệu tại Bắc Ninh là:
- Hoá đơn, chứng từ mua bán
- Phân loại phế liệu để bán được với giá tốt nhất
- Lựa chọn đối tác uy tín, thanh toán sòng phẳng nhất
- Tuân thủ mọi quy định liên quan đến quản lý chất thải
Tổng kết
Làng phế liệu Bắc Ninh đã có không ít tỷ phú, đại gia nổi lên trong nhiều năm qua. Trong tương lai, số người giàu ở tỉnh thành này chắc chắn sẽ ngày càng tăng cao. Phế liệu Sao Việt hiện đang là đơn vị thu mua phế liệu giá cao, nhanh chóng và sòng phẳng nhất thị trường. Đơn vị thu mua đa dạng các phân loại phế liệu trên toàn quốc. Nguyên tắc làm việc của chúng tôi là nhiệt fình, vui vẻ, đảm bảo quyền lợi khách hàng. Vì thế, dù khách hàng ở đâu có phế liệu cần thanh lý, chỉ cần gọi, chúng tôi lập tức đáp lời.
Liên hệ ngay tới Phế liệu Sao Việt để biết thêm chi tiết về dịch vụ và giá thu gom các phân loại phế liệu:
Mr. Khang CEO của Công ty TNHH Phế Liệu Sao Việt là một chuyên gia giàu kinh nghiệm với hơn 10 năm hoạt động trong lĩnh vực tư vấn và thu mua phế liệu giá cao trên toàn quốc. Mr Khang sở hữu kiến thức sâu rộng về thị trường phế liệu từ các loại vật liệu như sắt, thép, nhôm, nhựa, đến vải và các loại phế liệu khác. Sẵn sàng hỗ trợ quý khách hàng thu mua phế liệu với giá cao nhất.
