Khi bước chân vào ngành cơ khí, xây dựng hay đơn giản là tìm hiểu về vật liệu quanh ta, không ít khách hàng đã đặt câu hỏi hợp kim nhôm là gì? Dùng sản phẩm từ hợp kim này liệu có tốt và bền hơn nhôm nguyên chất?
Về bản chất, hợp kim nhôm là vật liệu được tạo thành từ nhôm kết hợp cùng các nguyên tố kim loại khác nhằm tối ưu hóa tính chất vật lý và cơ học, giúp vật liệu bền, nhẹ, chịu lực tốt và chống ăn mòn vượt trội. Nhờ tính năng đa dụng, hợp kim nhôm được ứng dụng rộng rãi từ ngành hàng không, dầu khí, linh kiện điện tử cho đến vật liệu xây dựng. Đặc biệt, sau vòng đời sử dụng, giá trị thu hồi của hợp kim nhôm phế liệu trên thị trường hiện nay rất cao.
Hợp kim nhôm là gì?
Hiểu một cách đơn giản, hợp kim nhôm là sự pha trộn giữa kim loại nhôm (Al) cùng với một số nguyên tố kim loại hoặc phi kim khác như: Đồng, thiếc, mangan, silic, magie,…
Trong cấu tạo của hợp kim nhôm, nhôm chiếm tỷ lệ từ 85% đến hơn 99% tùy thuộc vào từng mác nhôm cụ thể, phần còn lại là các nguyên tố phụ. Sự ra đời của hợp kim nhôm giúp khắc phục hoàn toàn các nhược điểm của nhôm nguyên chất như quá mềm, dễ biến dạng. Các nguyên tố phụ gia sẽ thay đổi đặc tính cơ lý của nhôm, củng cố độ bền kéo, độ cứng, nâng cao khả năng gia công và chống ăn mòn hiệu quả.
Bảng so sánh Nhôm nguyên chất và Hợp kim nhôm
Để dễ hình dung hơn về sự khác biệt, dưới đây là bảng so sánh nhanh giữa nhôm nguyên chất và hợp kim nhôm:
| Tiêu chí | Nhôm nguyên chất | Hợp kim nhôm |
| Màu sắc | Trắng bạc sáng bóng, lấp lánh | Trắng xám nhạt và mờ đục hơn |
| Độ cứng | Rất mềm, dễ bị móp méo khi va đập | Cứng cáp, chống trầy xước và chịu lực nén cực tốt |
| Tính dẫn điện | Dẫn điện rất tốt | Đạt khoảng 2/3 so với đồng, kém hơn nhôm nguyên chất |
| Giá cả | Giá phôi rẻ hơn từ 20% – 30% do quy trình sản xuất đơn giản | Giá thành cao hơn do phải pha trộn và xử lý nhiệt phức tạp |
Cấu tạo & thành phần chính của hợp kim nhôm
Giống như phân tích ở trên, trong hợp kim nhôm, thành phần chủ chốt và chiếm phần đa là Nhôm. 10% còn lại là các nguyên tố hợp kim kim như Đồng, Silic, Magie, Kẽm, Mangan, Sắt hay Crom…
Thông tin cụ thể về các thành phần trong nhôm là gì, hợp kim nhôm là gì được biểu đạt như sau:
Nhôm: Đây là nguyên tố chính và chiếm tỷ lệ lớn nhất. Nhôm mang đặc tính nổi bật là trọng lượng nhẹ, dẫn điện, nhiệt tốt, có khả năng chống ăn mòn hiệu quả…
Những nguyên tố hợp kim: Thường chiếm từ 1% – 10% trong tổng trọng lượng hợp kim. Sự có mặt của chúng làm thay đổi tính chất của hợp kim. Cụ thể về các nguyên tố như sau:
- Đồng: Khi kết hợp cùng với nhôm giúp tăng cường độ bền kéo và độ cứng hợp kim. Đồng thời, cải thiện các tính chất cơ học của nhôm khi ở nhiệt độ cao.
- Silic: Có silic trong hợp kim nhôm sẽ làm cho hợp kim dễ chảy lỏng, giảm co ngót và có độ cứng tốt hơn thông thường.
- Magie: Giúp cho hợp kim bền hơn, chống ăn mòn hiệu quả và giảm tối đa tổng khối lượng riêng
- Kẽm: Khi kết hợp kẽm cùng với magie, nhôm, đồng sẽ tạo ra một nhóm hợp kim có độ bền vô cùng tốt.
- Mangan: Giúp tăng tối đa độ bền, sự dẻo dai và khả năng chống ăn mòn của hợp kim nhôm. Đồng thời, làm hạn chế sự kết tinh thô từ hợp kim
- Crom: Được thêm vào với tỉ lệ rất nhỏ để cải thiện khả năng chịu nhiệt của nhôm
Tính chất nổi bật của hợp kim nhôm
Bên cạnh khái niệm hợp kim nhôm là gì, quý khách cũng cần nắm bắt được đặc điểm nổi trội của loại hợp kim này. Có như vậy, việc xem xét và sử dụng mới thực sự đúng mục đích và hiệu quả.
Độ bền cao
So với nhôm nguyên chất, hợp kim nhôm thường có độ bền vượt trội hơn rất nhiều. Bởi lẽ, trong hợp kim có các nguyên tố kim loại như Đồng, Magie, Kẽm, Silic, Mangan… Hơn nữa, quá trình sản xuất hợp kim luôn áp dụng công nghệ xử lý nhiệt chuyên biệt như cơ chế hoá bền.
Trên mỗi bề mặt của hợp kim nhôm đều có lớp oxit nhôm vững bền. Điều này giúp cho phần hợp kim bên trong hoàn toàn không bị ảnh hưởng bởi không khí hay các môi trường xung quanh. Đây cũng chính là khả năng chống ăn mòn tuyệt đỉnh của nhôm mà chúng ta thường nghe tới.
Các bạn có thể điều này rõ ràng qua những vật dụng trong nhà bằng nhôm. Ví dụ như ấm đun nước, chậu nhôm, mâm nhôm hay cặp lồng đựng thức ăn… Mọi vật dụng thường được sử dụng này đều có kết cấu từ hợp kim nhôm. Trên bề mặt chúng đều có lớp oxit chống ăn mòn hiệu quả.
Dẫn điện và nhiệt tốt
Đặc điểm nổi trội tiếp theo của hợp kim nhôm là gì? Đó là cho khả năng dẫn điện, dẫn nhiệt tốt. Trong bảng xếp hạng các kim loại dẫn điện, nhiệt tốt nhất, nhôm cùng hợp kim nhôm đứng ở vị trí thứ 3 sau đồng, bạc và vàng. Tất nhiên, so với nhôm nguyên chất, khả năng này của hợp kim nhôm có phần kém hơn.
Điều đáng nói là độ giãn nở nhiệt của hợp kim nhôm vô cùng thấp. Vì thế, nó được ứng dụng ngày càng nhiều trong cuộc sống chúng ta. Ở các đồ vật không yêu cầu quá cao về nguồn điện, nhiệt lượng thì hợp kim nhôm thường được sử dụng với mục đích dẫn điện.
Ví dụ điển hình như: dây dẫn điện trên không, thanh busbar trong các thiết bị điện, tụ điện…
Khả năng truyền nhiệt của hợp kim nhôm cũng vô cùng hiệu quả. Nó được ứng dụng liên tục trong các bộ tản nhiệt CPU, GPU hay đèn LED, hệ thống làm mát động cơ, xoong nồi, chảo…
Dễ tạo hình và đúc khuôn
Nhắc đến các đặc điểm nổi trội của hợp kim nhôm là gì mà không đề cập đến khả năng dễ tạo hình, đúc khuôn thì thật thiếu sót. Hợp kim nhôm có tính mềm dẻo và nóng chảy ở nhiệt độ không quá cao. Chính vì thế, người ta có thể dễ dàng tạo hình, đúc khuôn với hợp kim nhôm như: dát mỏng, kéo sợi, tạo hình…
Ngưỡng nhiệt độ nóng chảy của nhôm là 550 độ C – 660 độ C. Điều tuyệt vời là nhôm không bị nhiễm từ. Chính vì vậy, chúng ta có thể an tâm sử dụng các sản phẩm từ chất liệu hợp kim nhôm.
Phân loại hợp kim & Danh sách mác nhôm thực tế trên thị trường
Dựa theo phương thức chế tạo, hợp kim nhôm được chia làm 2 phân nhóm chính, ứng với từng mác nhôm cụ thể trên thị trường:
Hợp kim nhôm đúc
Đây là hợp kim được tạo ra bằng phương pháp nung chảy rồi đổ vào khuôn. Chúng chứa hàm lượng các nguyên tố hợp kim (đặc biệt là Silic) cao hơn để tăng tính chảy lỏng, giúp điền đầy các chi tiết phức tạp trong khuôn đúc. Phương pháp này giúp tạo ra các chi tiết có hình dạng đặc biệt như: vỏ động cơ, hộp số, cánh quạt…
Hệ thống ký hiệu Hoa Kỳ thường dùng: 1xx.x, 2xx.x, 3xx.x,…
Hợp kim nhôm biến dạng ( hợp kim nhôm rèn)
Được chế tạo dựa trên phương pháp biến dạng cơ học như cán, đùn ép, kéo, rèn… Quá trình này phá vỡ cấu trúc vi mô bên trong, tăng cường tối đa độ bền. Hợp kim biến dạng có bề mặt nhẵn mịn, tính dẻo cao và khả năng chịu lực xuất sắc.
Cập nhật các mác nhôm biến dạng phổ biến nhất tại Việt Nam hiện nay:
- Mác nhôm A6063: Tính đùn ép cực tốt, thường được dùng phổ biến để làm khung cửa nhôm kính định hình, vách ngăn, mặt dựng.
- Mác nhôm A6061: Độ cứng cao, dễ gia công cơ khí, thường dùng làm các chi tiết máy, khuôn mẫu, linh kiện tự động hóa.
- Mác nhôm A5052: Chống ăn mòn tuyệt vời (nhất là nước mặn), chuyên dùng chế tạo bồn chứa, vỏ tàu thuyền, cano.
- Mác nhôm A7075: Được xem là “nhôm hàng không” với độ cứng siêu việt, chuyên dùng cho các kết cấu siêu cứng, chịu lực cực tải, thiết bị quân sự.
Ví dụ điển hình về hợp kim nhôm biến dạng
Mẹo tự phân biệt nhôm hợp kim nhanh bằng mắt thường và tay
Với những người không chuyên, việc phân biệt vật liệu có thể gặp khó khăn. Dưới đây là 3 mẹo đơn giản giúp bạn test nhanh:
Cách 1 (Thử bằng nam châm): Hợp kim nhôm hoàn toàn không hút nam châm. Nếu sản phẩm bị hút (dù là hút nhẹ), đó rất có thể là inox mác thấp (như inox 201) hoặc sắt mạ màu giả nhôm.
Cách 2 (Thử vết trầy xước): Dùng đinh hoặc chìa khóa gạch một đường nhẹ lên bề mặt khuất của sản phẩm. Nếu vệt xước sâu, dăm kim loại bong ra mềm mại thì đó là nhôm nguyên chất hoặc nhôm dẻo. Nếu vết xước mảnh, nông, bề mặt cứng chắc thì đó là nhôm hợp kim cường độ cao.
Cách 3 (Nhìn ký hiệu phun chữ trên phôi): Các tấm nhôm nhập khẩu chất lượng cao luôn có dòng chữ phun mực đen mờ dọc theo thân tấm ghi mác nhôm rất cụ thể, ví dụ:
AL 6061-T6hoặcAL 5052-H32.
Các ứng dụng của hợp kim nhôm trong đời sống
Ứng dụng của kim loại nhôm là gì? Đây cũng là thắc mắc của nhiều người khi tìm hiểu về phân loại hợp kim này. Trên thực tế, nhôm hợp kim được sử dụng trong tất cả các ngành nghề và xuất hiện một cách thường nhật trong cuộc sống của chúng ta. Cụ thể:
- Ngành giao thông đường biển: Có khả năng chống ăn mòn tốt nên hợp kim nhôm thường được dùng để sản xuất bộ phận của tàu biển như ống thuỷ lực, cabin, buồng lái, cột buồm, cần cẩu, phao tiêu, phao dẫn đường…
- Ngành công nghiệp chế biến: Hợp kim nhôm được dùng nhiều trong chế tạo vỏ lon nhôm, thùng chứa sữa, trái cây, tủ lạnh, tủ đông, hệ thống đường ống, van, lưỡi dao, máy cắt hay các loại bao bì thực phẩm.
- Ngành Dầu khí và Năng lượng: Hợp kim xuất hiện trong vỏ bọc, ống dẫn, bình chứa…
- Ngành Xây dựng: Vật liệu được sử dụng trong chế tạo cửa cổng, tấm ốp mái, lan can, cầu thang, tay vịn hay kết cấu giàn giáo, cốp pha…
- Ngành hàng không vũ trụ: Ví dụ như phần thân máy bay thương mại, cánh máy bay, càng hạ cánh, khung máy bay hay vỏ tên lửa, tàu vũ trụ.
- Gia dụng hàng ngày: Chúng ta thường thấy hợp kim nhôm ở các món đồ như rổ, xoong, nồi, chảo, cửa cổng, cầu thang, bàn ghế…
- Linh kiện điện tử: Hợp kim cũng được tìm thấy trong các món đồ như điện thoại, laptop, đồng hồ, máy tính bảng.
Phân loại nhôm hợp kim phế liệu phục vụ thanh lý
Nhờ ứng dụng rộng rãi, lượng phế liệu nhôm thải ra mỗi ngày là rất lớn. Tại Phế liệu Sao Việt, chúng tôi phân loại hợp kim nhôm phế liệu thành 3 nhóm chính để báo giá chính xác nhất cho khách hàng:
Nhôm đà, nhôm định hình (Nhôm loại 1): Thường là mác nhôm 6063 hoặc 6061 từ các khung cửa, thanh nhôm định hình thừa ở xưởng cơ khí, công trình xây dựng. Đây là loại nhôm sạch nhất, tỷ lệ pha tạp thấp, dễ tái chế nên có giá thu mua cao nhất trên thị trường.
Nhôm đúc, nhôm máy (Nhôm loại 2): Bao gồm các block máy, vỏ động cơ ô tô, xe máy, hộp số, mâm xe tải hoặc các đồ nội ngoại thất đúc. Do chứa tỷ lệ silic và sắt cao để dễ đúc khuôn nên giá trị tái chế sẽ thấp hơn nhôm định hình một chút.
Nhôm dẻo, nhôm lá (Nhôm loại 3): Thường là lon nước ngọt, màng nhôm gói thực phẩm, vỏ chai tủ lạnh, dây điện nhôm cũ. Loại này rất nhẹ, chiếm diện tích lớn và hao hụt nhiều khi nung chảy nên giá thu mua thường ở mức thấp nhất.
Hợp kim nhôm phế liệu: Tiềm năng & cơ hội lớn cho ngành tái chế
Hợp kim nhôm phế liệu là nguồn tài nguyên có giá trị kinh tế siêu khủng. Đặc điểm tuyệt vời của nhôm là có thể tái chế vô hạn lần mà không hề bị giảm đi các đặc tính cơ lý vốn có. Giá trị của một kilogram hợp kim nhôm tái chế hoàn toàn ngang bằng với nhôm luyện từ quặng mới. Việc tái chế giúp tiết kiệm đến 95% năng lượng so với sản xuất nhôm mới, góp phần bảo vệ môi trường và hạ giá thành vật liệu trên thị trường.
Khái niệm hợp kim nhôm là gì cùng các phân loại, mác nhôm thực tế đã được tổng hợp chi tiết ở trên. Nếu nhà xưởng, công trình của bạn đang tồn đọng lượng lớn nhôm đà loại 1, nhôm máy loại 2 hay nhôm dẻo, đừng vội vứt bỏ!
Phế liệu Sao Việt hiện đang triển khai thu mua phế liệu nhôm hợp kim tận nơi với số lượng lớn, không giới hạn phạm vi. Chúng tôi cam kết:
- Định giá chính xác theo từng mác nhôm (Định hình, nhôm máy, nhôm dẻo).
- Mức giá thu mua cạnh tranh, hoa hồng hấp dẫn cho người giới thiệu.
- Cân đo minh bạch, bốc xếp nhanh gọn và thanh toán sòng phẳng 1 lần duy nhất.
Phế liệu Sao Việt hiện đang triển khai các chương trình thu mua phế liệu nhôm số lượng lớn, không giới hạn phạm vi. Đơn vị thu mua phế liệu với mức giá cao nhất thị trường, thanh toán sòng phẳng và thu gom tận nơi. Vì thế, nếu khách hàng có nhu cầu thanh lý, hãy liên hệ ngay tới Phế liệu Sao Việt qua các kênh thông tin dưới đây:
PHẾ LIỆU SAO VIỆT Địa chỉ: 7 Đường Số 3, Tân Tạo A, Bình Tân, Hồ Chí Minh Hotline 24/7: 0938 606 669 Email: vankhang25@gmail.com Thứ 2 - Chủ nhật: 7:00 am - 22:00 pm Website: https://phelieu.vn/
Mr. Khang CEO của Công ty TNHH Phế Liệu Sao Việt là một chuyên gia giàu kinh nghiệm với hơn 12 năm hoạt động trong lĩnh vực tư vấn và thu mua phế liệu giá cao trên toàn quốc. Mr Khang sở hữu kiến thức sâu rộng về thị trường phế liệu từ các loại vật liệu như sắt, thép, nhôm, nhựa, đến vải và các loại phế liệu khác. Sẵn sàng hỗ trợ quý khách hàng thu mua phế liệu với giá cao nhất.
